Roofvogels weren uit buitenuitloop
- Geplaatst op
Recent onderzoek van het Louis Bolk Instituut toont aan hoe roofvogels te werk gaan bij het aanvallen van kippen in de buitenuitloop. De schade voor een legpluimveehouder kan al gauw in de papieren lopen.
Roofvogels weren uit de buitenuitloop is een belangrijk thema voor pluimveehouders en particulieren met kippen in de tuin. De buizerd, havik en sperwer veroorzaken jaarlijks aanzienlijke schade bij legpluimveehouders, terwijl ook hobbymatige kippenhouders met aanvallen te maken krijgen. In dit artikel lees je welke maatregelen werken om kippen en roofvogels uit elkaar te houden.
De boer waar middels camera's is aangetoond hoe de roofvogels te werk gaan houdt 14.000 kippen. Voor kippen die uit de ren genomen worden (of daar opgegeten achtergelaten worden) rekent hij € 9,00 per kip. De schatting van uitval op dit bedrijf en soortgelijke bedrijven is dat tussen de 400 en 500 hennen op jaarbasis verdwijnen. Dit resulteert in een schadebedrag van tussen de € 3.600,00 en 4.500,00 per jaar.
Alcetsound is vanaf 2004 betrokken bij wering van roofvogels uit de kippenrennen en middels relatief eenvoudige maatregelen is het probleem aanzienlijk te verminderen.
Welke roofvogels pakken kippen in Nederland?
Welke roofvogel pakt kippen het vaakst in Nederland? Vooral de buizerd, gevolgd door de havik en in mindere mate de sperwer. Roofvogels die kippen pakken houden er meestal vaste jachtroutes op na. Zij landen op een paal, hoge tak of dakrand aan de rand van de uitloop en kiezen vaak een zwakker of jonger dier uit de groep.
Dat een buizerd kippen ziet als gemakkelijke prooi is geen toeval. De buizerd jaagt op zicht en heeft een voorkeur voor open terrein zonder dekking. Dat een roofvogel kippen ziet als prooi is voor pluimveehouders dan ook een dagelijkse realiteit, vooral bij bedrijven met vrije uitloop of biologische pluimveehouderij.
De combinatie roofvogels kippen blijft een terugkerend thema in de Nederlandse pluimveehouderij. Het thema kippen roofvogels speelt bij vrije-uitloopkippen, biologische bedrijven en hobbymatige tuinkippen. De relatie tussen kippen en roofvogels is een natuurlijk gegeven, maar met de juiste maatregelen breng je de schade flink terug.
Wat zie je bij een roofvogelaanval?
Een aanval verloopt vaak razendsnel. Roofvogels kunnen niet alleen kippen pakken, maar ook in paniek kippen verjagen uit de uitloop. Hennen rennen alle kanten op en zoeken dekking onder bosjes, in het hok of tegen de wand van de schuilren aan. Een enkele aanval kan zo kippen wegjagen uit hun vertrouwde uitloop voor uren of zelfs dagen.
Naast directe verliezen ontstaat er stressschade. Kippen die voortdurend op hun hoede zijn, leggen minder eieren, eten minder en verzwakken. Bij grote legpluimveehouders kan dit oplopen tot duizenden euro's per jaar bovenop de directe diervervangingskosten. Bij hobbymatige tuinkippen leidt stress vaak tot stoppen met leggen voor weken aaneen.
Hoe kun je kippen beschermen tegen roofvogels?
Kippen beschermen tegen roofvogels begint met dekking en zichtbreking. Zorg voor voldoende schaduwplekken: lage struiken, schuilrennen of overdekte zones waar kippen direct onder kunnen duiken. Hoe kippen beschermen tegen roofvogels in de praktijk werkt, hangt af van de omvang van de uitloop en het type roofvogel dat overlast geeft.
Kippen beschermen tegen buizerd vraagt vooral om het wegnemen van aanvliegroutes en uitkijkposten. Zet palen, dode takken en hoge zitplekken verder weg van de uitloop. Voor kleine rennen werkt een net over de hele uitloop het beste, eventueel aangevuld met een fijnmazig gaas zoals duivennetten in doe-het-zelf pakketten.
Roofvogels verjagen bij de buitenuitloop
Roofvogels verjagen vraagt om een combinatie van fysieke maatregelen en visuele afschrikking. Roofvogels afschrikken kun je op meerdere manieren doen: door reflectie, beweging of het verstoren van vaste jachtroutes. Op Google zoeken veel pluimveehouders op termen als roofvogels afschrikken kippen en kippen beschermen tegen buizerd, vaak omdat zij snel een werkende oplossing nodig hebben.
Roofvogels verjagen bij kippen werkt het beste met meerdere middelen tegelijk. Reflecterende Eagle Eye spiegelpiramides verstoren het zicht van de roofvogel doordat zij UV-licht weerkaatsen in een onvoorspelbaar patroon. Ballonnen met grote roofvogelogen en bewegende fluitlinten zorgen voor extra visuele afschrikking rond de uitloop.
Buizerd verjagen bij kippen lukt zelden met één enkele oplossing. Een buizerd raakt snel gewend aan een statisch object en pikt dan opnieuw zijn route op. Buizerd verjagen vraagt daarom om afwisseling: verplaats afschrikmiddelen om de paar weken en combineer visuele met fysieke maatregelen. Voor grootschalige vogelafweer in de veehouderij bestaan oplossingen op maat voor grote terreinen.
Kraaien en andere vogels rond de kippenren
Vogelverjaging met roofvogels werkt juist andersom als je naar kraaien en duiven kijkt. Kraaien stelen eieren en jonge kuikens en zijn vaak het hele jaar door rond de ren te vinden. Kraaien verjagen bij kippen is daarom net zo belangrijk als roofvogels weren: vooral in het broedseizoen kunnen kraaien grote schade aanrichten aan een legpluimveebedrijf of hobbymatige kippenren.
Voor het verjagen van kraaien werken bewegende roofvogelvliegers goed, omdat kraaien een natuurlijke angst hebben voor grote roofvogels in de lucht. Op onze categoriepagina kraaien verjagen vind je geschikte middelen voor verschillende situaties. Voor verdere achtergrond lees je het artikel waarom kraaien zo lastig te verjagen zijn en wat wél werkt.
Roofvogels uit de tuin houden bij hobbymatige kippenhouders
Voor particulieren met enkele kippen in de achtertuin draait het vooral om roofvogels uit tuin houden. Een kleine ren is sneller volledig af te schermen dan een grote bedrijfsuitloop. Een net over de hele ren is voor tuinkippen meestal de meest betrouwbare oplossing, eventueel aangevuld met een visueel afschrikmiddel zoals een vogelverschrikker met bewegende armen.
Hou er rekening mee dat alle Nederlandse roofvogels beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming. Je mag ze niet vangen, doden of opzettelijk verstoren in hun broedperiode. Wat wel mag, is je eigen erf zo inrichten dat de roofvogel ergens anders een gemakkelijker maaltijd zoekt.
Hygiëne en biosecurity na een aanval
Na een aanval blijven vaak veren, bloedsporen en kadaverresten achter. Goede hygiëne voorkomt dat ziekteverwekkers zich verspreiden onder de overgebleven dieren. Het kippenhok uitroken is een traditionele methode die sommige pluimveehouders nog toepassen, maar moderne desinfectiemiddelen werken doorgaans veiliger, gerichter en grondiger.
Combineer hygiëne met biosecurity. Beperk het aantal bezoekers in de stal, ruim dood materiaal snel op en houd ongedierte zoals ratten en muizen onder controle. Een aanval van een roofvogel is meestal het zichtbare topje van een breder hygiëneverhaal rond de kippenren.
Veelgestelde vragen over roofvogels en kippen
Welke roofvogels vallen kippen aan in Nederland?
In Nederland komen aanvallen vooral van de buizerd, daarna van de havik en in mindere mate van de sperwer. De buizerd is veruit de meest voorkomende dader bij vrije-uitloopkippen. Havikken slaan toe in kleinere groepen kippen, terwijl sperwers vooral op kleine kuikens en jonge dieren jagen vanuit de luwte van bossen of hagen.
Mag je roofvogels zelf verjagen of bestrijden?
Verjagen mag, doden of vangen niet. Alle Nederlandse roofvogels zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Dat betekent dat je nesten niet mag verstoren en geen roofvogels mag vangen of doden. Roofvogels weren met visuele middelen, geluid of fysieke barrières zoals netten is wel toegestaan en in de praktijk effectief gebleken.
Werken roofvogelvliegers tegen roofvogels die kippen aanvallen?
Roofvogelvliegers zijn vooral effectief tegen andere vogels zoals kraaien, duiven en spreeuwen. Tegen echte roofvogels werken zij minder consistent, omdat een buizerd of havik snel doorheeft dat het om een statisch object gaat. Combineer ze daarom altijd met andere maatregelen zoals netten en reflecterende afschrikmiddelen voor het beste resultaat.
Hoe kan ik mijn kippen het beste beschermen tegen roofvogels?
De meest betrouwbare methode is fysieke afscherming met een net over de uitloop. Daarnaast helpen schuilplekken zoals lage struiken, schuilrennen of een overkapping. Voor grote uitlopen werkt een combinatie van netten op kwetsbare zones en visuele afschrikking zoals Eagle Eye spiegelpiramides en ballonnen met roofvogelogen aan de randen van het terrein.
Hoeveel schade veroorzaken roofvogels bij legpluimveehouders?
Bij een bedrijf met 14.000 kippen verdwijnen jaarlijks tussen de 400 en 500 hennen door roofvogels. Met een kostprijs van ongeveer € 9,00 per kip komt dat neer op € 3.600 tot € 4.500 directe schade per jaar. Daarbovenop komt indirecte schade door stress, verminderde eierproductie en onrust in de uitloop.
Is een buizerd verjagen rond de kippenren moeilijker dan andere vogels?
Ja, buizerds zijn slim en raken snel gewend aan vaste afschrikmiddelen. Een buizerd verjagen vraagt om afwisseling: verplaats afschrikmiddelen om de paar weken, combineer visuele en fysieke maatregelen en verstoor vaste landingsplekken zoals palen of dode takken aan de rand van de uitloop. Eén methode alleen blijft zelden lang effectief.
Wat doe ik na een roofvogelaanval om mijn kippen rustiger te krijgen?
Geef de kippen eerst veilige schuilplekken en zorg dat zij ongestoord kunnen eten en drinken. Ruim resten en veren direct op om aas en ziekteverspreiding te voorkomen. Pas binnen een paar dagen aanvullende vogelafweer toe zodat de kippen zien dat de uitloop weer veilig is. Stressherstel duurt vaak een week.